Ook kinderen lezen het liefst nieuwe boeken

Onlangs interviewde kindercorrespondent Tako Rietveld de LeesTippers, een groepje jonge lezers tussen 9 en 12 jaar*. Het gesprek ging – natuurlijk – over lezen. En dankzij de ongedwongen sfeer werd het stiekem behoorlijk informatief.

Hier een paar dingen die mij opvielen:

Liever thuis lezen dan op school
Het is bekend dat goed kunnen lezen gunstig is voor de leerprestaties van kinderen. Veel experts, waaronder kinderboekenambassadeur Jan Paul Schutten, pleiten daarom voor het kwartiertje vrij lezen op school. De LeesTippers bleken in hun klassen allemaal vrij te lezen, vaak aan het begin van de ochtend. Maar echt veel plezier hebben ze er niet in, vertelden ze. Ze lezen liever ’s avonds thuis. Omdat ze daar rust hebben. En omdat het dan niet hoeft van de juf of meester. Want iets dat moet is per definitie minder leuk.

Nieuwe boeken graag
Grappige en spannende boeken zijn bij de LeesTippers favoriet. En ook boeken waar je iets van leert, zowel fictie als non-fictie. Maar interessanter vond ik dat de kinderen zeiden vooral nieuwe, actuele boeken te willen lezen. Boeken moeten recent zijn en er netjes uitzien. Weg dus met die vergeelde, twintig jaar oude exemplaren die nu nog in veel (school)bibliotheken staan. Een kleine, actuele collectie is veel interessanter dan een grote, stoffige. De kinderen vinden het overigens jammer dat er van de echt populaire boeken maar zo weinig exemplaren beschikbaar zijn. Dat geldt niet alleen voor de schoolbibliotheek, maar ook voor de openbare bibliotheek.

Papieren boek is favoriet
Hoe denken de kinderen over de bibliotheek van de toekomst? Volgens de LeesTippers zal de bibliotheek binnen vijf jaar evolueren van een fysiek gebouw met boeken naar een online uitleenservice waar je e-books kunt downloaden. Toch lezen ze zelf het liefst papieren boeken. Want een papieren boek houdt lekker vast. Het bladert gemakkelijk, het ruikt lekker en je kunt in één oogopslag zien hoe ver je bent.

Conclusies?
Natuurlijk mag ik geen conclusies trekken uit een gesprek met zo’n kleine en homogene groep kinderen. Maar mij valt wel op dat deze kinderen ook maar gewone mensen zijn, met dezelfde ideeën over lezen als volwassenen: lezen is leuk, zolang je zelf mag bepalen wat en wanneer je leest. Iets om te koesteren, lijkt me.

* Op 15 februari 2016 bestond de Jeugdbieb 15 jaar. Dat was aanleiding voor een feestelijke informatiemiddag onder het motto ‘Hebben slakken een deurbel?’ Hier vond ook het interview van Tako Rietveld met de LeesTippers plaats.

Ook interessant:

Kwestie van Lezen: Vrij lezen op de basisschool
Brochure van Stichting Lezen, met achtergronden en praktische tips voor leerkrachten.

Lezen Centraal. Van boeken word je beter (6 april 2016, Utrecht)
Congres over lezen en leesbevordering.

Aliteracy: Causes and solutions
Onderzoek van pedagoog Thijs Nielen over de invloed van de Bibliotheek Op School op de leerprestaties van basisschoolleerlingen, 26 januari 2016, Universiteit Leiden.

www.kindercorrespondent.nl
De website van kindercorrespondent Tako Rietveld.

Over de auteur

Cecile Bolwerk is educatief journalist. Ze ontwikkelt lesmateriaal, stelt kennisdossiers samen en schrijft teksten voor kinderen. Contact: 06 – 17 068 305 of e-mail.

Wat doe je met 835 boeken over cavia’s?

Je eerste spreekbeurt op de basisschool, wat was dat spannend. In de bieb zocht je een mooi boek over jouw favoriete onderwerp. Laten we zeggen cavia’s. Als je mazzel had, dan stonden er wel TWEE boeken over cavia’s in de bieb.

Je plukte er feitjes uit die je zelf interessant vond en gaf een verpletterende spreekbeurt.

Maar wat had je gedaan als de bieb 835 boeken over cavia’s bleek te hebben? Mooi dat je die niet allemaal ging doorploegen. Je oog zou al snel zijn gevallen op die twee grote boeken op de voorste plank. Prachtig glanzende boeken met een mooie coverfoto van een snoezige cavia en in het binnenwerk aangenaam grote letters en veel plaatjes. Klaar!

Je plukte er feitjes uit die je zelf interessant vond en gaf een verpletterende spreekbeurt. (Niet ontkennen, gewoon eerlijk zijn, zo zou je dat gedaan hebben.)

Flash forward naar nu.

Je zit in groep 7 en wilt een spreekbeurt houden over cavia’s. Je hebt de hedendaagse equivalent van 835 boeken over cavia’s tot je beschikking: Google. Wat doe je? Nou ja, je bent tien jaar oud, dus je doet wat kinderen vroeger ook al deden, je kiest wat ‘boeken’ van de voorste plank op basis van het uiterlijk (aangenaam lettertype en veel mooie plaatjes).

En je plukt er feitjes uit die je zelf interessant vindt en geeft een …

ÈÈÈÈÈHH!!! FOUT!!!!

Als je Google gebruikt, moet je namelijk eerst uitzoeken of de informatie wel betrouwbaar is. Ik zou bijna zeggen: ga naar de bieb, daar vind je gegarandeerd betrouwbare informatie. Maar dat doen kinderen vanaf groep 5 niet meer. Die googlen. Net als jij.

Daarom is het ook zo belangrijk dat we kinderen al vroeg informatievaardigheden aanleren. Op school, maar ook thuis. Bijvoorbeeld door kritisch (mee) te kijken naar de bronnen voor hun spreekbeurt of door dóór te vragen bij de ronkende reclametekst in een speelgoedfolder. Ze zullen er hun hele leven profijt van hebben.

Misschien denk je ‘Een spreekbeurt over cavia’s, ach, wat kan daar nou fout bij gaan?’ Vervang het woord ‘cavia’ in deze tekst dan eens door ‘kanker’, ‘vrijheid van meningsuiting’ of ‘homoseksualiteit’. Ook dat zijn onderwerpen waar kinderen in hun schoolcarrière wel eens op zullen googlen. Vind je het dan nog steeds niet belangrijk dat ze kritisch naar de herkomst van de informatie kunnen kijken?

Wil je meer weten over informatievaardigheden?
Kijk dan eens in het dossier informatievaardigheden dat ik voor www.mediawijsheid.nl maakte. Je vindt er overzichtelijke informatie en veel lesideeën voor in de klas, van het primair onderwijs tot hbo/wo.

Ouders die hun kinderen (8 tot 14 jaar) willen helpen bij het zoeken naar informatie op internet adviseer ik het boekje Slim zoeken op internet van Maarten Sprenger te lezen. Je kunt het lenen bij de bieb ;-).

Veel plezier!

Over de auteur

Cecile Bolwerk is educatief journalist. Ze ontwikkelt lesmateriaal, stelt kennisdossiers samen en schrijft teksten voor kinderen. Contact: 06 – 17 068 305 of e-mail.